و باز از بررسى مذكور معلوم مىشود كه از آيه استفاده مىشود توقّف جنب در مساجد جائز نمىباشد و عدم جواز توقف و جواز عبور ، از وجود استثنائى كه در آيه موجود است بدست مىآيد : « لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ » نزديك مساجد نشويد براى نماز و غير نماز مگر آنكه عبور كنيد راهى را كه از داخل مسجد مىگذرد و اين عموميّت ( توقّف جنب در مسجد ممنوع است ولى عبور جائز است ) از نظر مذهب شيعه به ماسواى دو مسجد ( مسجد الحرام و مسجد النبى ) اختصاص دارد ، و اما در آن ، دو مسجد مذكور حتّى عبور و گذر جنب ، از آن دو ، جائز نمىباشد . مابقى احكامى كه از آيه مذكور استفاده مىشود در آيه قبلى ( آيه شمارهء يك ) بررسى و بيان گرديد . جستجوى آب : از نظر مذهب شيعه ، بر شخصى كه جهت وضو و غسل آب در اختيار ندارد ، واجب است در زمين سخت و سفت و بلند ، از چهار سمت به اندازه يك پرتاب تير در جستجوى آب باشد تا كاملا يقين پيدا كنيد كه آب وجود ندارد در تيمّم بدل از وضو يك بار دستها را به خاك بزند و در بدل از غسل دوبار به زمين بزند . ابو حنيفه و شافعى گفته‌اند در وضو و غسل هر دو ، دو ضربت كافى است يك ضربت براى صورت و ضربت ديگر براى هر دو دست و همچنين شافعى گفته است منظور از وجه در تيمّم « فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ » تمام صورت است و منظور از دو دست از سر انگشتها است تا هر دو آرنج ( يعنى مسح سر تمام صورت و دستها تا آرنج واجب است به دليل قياس نمودن تيمّم ، به وضو و ديگر به خاطر آنچه كه روايت شده است كه معصوم ( عليه السّلام ) تيمّم نموده و هر دو دستش را تا آرنج مسح كرد . « 1 » و لكن روايات اهل بيت ( ع ) قول شافعى را دفع و مردود مىشناسد . « و قوله تعالى « إِنَّ اللَّهَ كانَ عَفُوًّا غَفُوراً » « به تحقيق خداوند بخشنده و آمرزنده است » يعنى خداوند شما را به گناهان مؤاخذه نمىكند كه در ارتباط با واجبات و محرّمات بر شما سخت بگيرد چنانچه پيش از شما بر يهود سخت مىگرفت بلكه تكاليف را بر شما آسان نموده و در صورت اضطرار ، اجازهء ترك آنها را داده است . 31 مورد از احكام مستفاد فقهى : در آيه مباركه سى و يك حكم مورد توجّه مىباشد :

--> ( 1 ) . سنن ابى داود ج 1 ، ص 79 .